Pin it
Botwinka to zupa, która pachnie wiosną jeszcze zanim trafi na talerz. Ma łagodną słodycz młodych buraczków, lekki kwas od cytryny i świeżość koperku.
W tej wersji jest gęsta od ziemniaków i marchewki, ale nadal lekka. Jajko na twardo robi z niej pełny obiad, a śmietana zaokrągla smak bez przykrywania warzyw.
Botwinka, młode składniki
Wybieraj pęczki z jędrnymi małymi buraczkami, świeżymi łodygami i liśćmi bez zwiędłych końcówek. Jeśli buraczki są większe, użyj jednego dorodnego pęczka i pokrój korzenie drobniej.
- Młoda botwinka. Daje kolor, ziemisty aromat i delikatne liście, które gotują się krócej niż korzenie.
- Ziemniaki. Zagęszczają zupę naturalnie i sprawiają, że miska jest bardziej obiadowa.
- Marchew. Wnosi słodycz i łagodzi kwaskowy smak buraków.
- Bulion warzywny. Buduje tło smaku bez ciężkości.
- Śmietana. Zaokrągla zupę i nadaje jej aksamitny finisz.
- Sok z cytryny. Podbija kolor i równoważy słodycz młodych warzyw.
- Koperek. Dodaje świeży, polski zapach tuż przed podaniem.
- Jajka. Zamieniają lekką zupę w pełniejszy obiad.
Sposób na czysty kolor
- Przygotuj botwinkę. Dokładnie opłucz korzenie, łodygi i liście. Korzenie obierz cienko, pokrój w kostkę, łodygi posiekaj, a liście odłóż osobno.
- Ugotuj jajka. Włóż jajka do rondelka, zalej wodą i gotuj 9-10 minut od zagotowania. Schłódź, obierz i przekrój na połówki.
- Podsmaż warzywa. W garnku rozgrzej masło z olejem. Dodaj cebulę, marchew, ziemniaki, korzenie buraczków i łodygi. Smaż 4-5 minut, mieszając.
- Gotuj zupę. Wlej bulion, dodaj sól, pieprz i cukier. Gotuj 15-18 minut, aż ziemniaki będą miękkie.
- Dodaj liście. Wrzuć posiekane liście botwinki i gotuj 2-3 minuty. Wlej sok z cytryny i spróbuj, czy smak jest lekko kwaskowy.
- Zabiel i podaj. Wymieszaj śmietanę z kilkoma łyżkami gorącej zupy, wlej do garnka poza mocnym ogniem i dodaj koperek. Podawaj z połówkami jajek.
Kolejność ma znaczenie
Botwinka składa się z części, które zachowują się inaczej w garnku. Korzenie i łodygi potrzebują czasu, żeby zmięknąć i oddać kolor. Liście są delikatne, więc po długim gotowaniu robią się płaskie w smaku. Dlatego najpierw idą ziemniaki, marchew, buraczki i łodygi. Liście trafiają dopiero wtedy, gdy ziemniaki są prawie gotowe.
Świeże buraki warto opłukać bardzo dokładnie, bo ziemia lubi chować się przy nasadzie łodyg. University of Illinois Extension przypomina, że w burakach jadalne są korzenie, łodygi i liście, a przed przygotowaniem należy je umyć pod wodą. Zobacz ich krótki poradnik o wykorzystaniu buraków od korzenia po liście.
Jak nie zwarzyć śmietany
Najprostszy błąd to wlanie zimnej śmietany prosto do mocno gotującej się zupy. Smak nadal będzie dobry, ale wygląd zrobi się grudkowaty. Wlej śmietanę do miseczki i wymieszaj z kilkoma łyżkami gorącej zupy. Dopiero tak ogrzaną mieszankę dodaj do garnka. Po zabieleniu trzymaj mały ogień i nie doprowadzaj zupy do ostrego wrzenia.
Jeśli używasz śmietany 18 procent, efekt będzie lekki i domowy. Śmietanka 30 procent da pełniejszą konsystencję i mniejsze ryzyko zwarzenia. Sok z cytryny dodaj przed zabieleniem lub bardzo ostrożnie na końcu. Kwaśny dodatek pomaga smakowi, ale w połączeniu z wysoką temperaturą bywa trudny dla nabiału.
Jajko bez niespodzianek
Jajko w botwince powinno mieć ścięte białko i żółtko, bo trafia do gorącej zupy już po ugotowaniu. FDA zaleca gotować jajka tak, aby białko i żółtko były stałe, a ugotowane jajka zjeść w ciągu tygodnia. Te zasady znajdziesz w poradniku o bezpiecznym obchodzeniu się z jajkami.
Po ugotowaniu przelej jajka zimną wodą. Łatwiej się obiorą, a żółtko nie będzie dalej twardniało od ciepła. Jeśli robisz zupę na zapas, przechowuj jajka osobno. Dzięki temu zupa zachowa czysty smak koperku i buraczków.
Doprawianie kwasem i słodyczą
Botwinka lubi równowagę. Młode buraczki są słodkie, ziemniaki łagodne, a liście lekko ziemiste. Cytryna porządkuje smak i ożywia kolor, ale dodawaj ją stopniowo. Dwie łyżki wystarczą na start. Trzecia przyda się, jeśli bulion jest bardzo łagodny albo buraczki są wyjątkowo słodkie.
Mała ilość cukru nie ma zrobić deserowego smaku. Ma tylko zdjąć ostrą krawędź kwasu. Jeśli używasz domowego, wyrazistego bulionu, możesz zmniejszyć sól. Gotowy bulion bywa słony, więc doprawiaj po ugotowaniu ziemniaków. Zupa ma być lekko kwaśna, kremowa i świeża, a nie ciężka.
Przechowywanie i odgrzewanie
Ostudzoną botwinkę przełóż do płytkich pojemników i wstaw do lodówki. FoodSafety.gov podaje, że zupy i gulasze z dodatkiem warzyw można przechowywać w lodówce przez 3-4 dni. Szczegóły są w tabeli bezpiecznego przechowywania żywności na zimno.
Odgrzewaj zupę powoli, najlepiej w garnku na małym ogniu. Nie gotuj jej długo po dodaniu śmietany. Jeśli zrobiła się gęstsza po nocy w lodówce, dolej trochę bulionu lub wody. Koperek dorzuć świeży na talerzu, bo po ponownym podgrzaniu traci zapach.
Podsumowanie
Podawaj botwinkę ciepłą, z połówkami jajek i koperkiem. Jeśli lubisz chłodniejszy, bardziej kwaśny smak, następnego dnia dolej odrobinę soku z cytryny.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy botwinkę gotuje się z liśćmi i łodygami?
Tak. Korzenie, łodygi i liście są jadalne, ale gotują się w różnym tempie. Korzenie i łodygi dodaj wcześniej, a liście wrzuć pod koniec, żeby nie straciły koloru i delikatnej struktury.
- Czym zastąpić śmietanę w botwince?
Możesz użyć gęstego jogurtu naturalnego, ale dodawaj go poza ogniem i zahartuj gorącą zupą. Do wersji bez nabiału lepiej pasuje kilka łyżek niesłodzonej śmietanki roślinnej, choć smak będzie mniej tradycyjny.
- Dlaczego botwinka traci intensywny kolor?
Zbyt długie gotowanie liści i brak kwasu mogą spłaszczyć kolor. Dodaj sok z cytryny pod koniec i nie gotuj zupy gwałtownie po zabieleniu. Liście potrzebują tylko kilku minut.
- Czy można zrobić botwinkę dzień wcześniej?
Tak, sama zupa dobrze znosi noc w lodówce. Jajka ugotuj i przechowuj osobno, a śmietanę możesz dodać dopiero przy podgrzewaniu. Dzięki temu konsystencja będzie gładsza.
- Jak podawać botwinkę na obiad?
Najprościej z jajkiem na twardo i koperkiem. Jeśli chcesz bardziej sycącą porcję, podaj ją z młodymi ziemniakami z wody albo kromką chleba na zakwasie.
- Czy botwinkę można mrozić?
Można, ale najlepiej mrozić ją bez jajek i bez śmietany. Po rozmrożeniu podgrzewaj łagodnie, a śmietanę dodaj po zahartowaniu. Ziemniaki mogą stać się trochę bardziej kruche.
