Pin it
Zapiekanka z cukinii to ten rodzaj obiadu, który ratuje pełną szufladę sezonowych warzyw i nie wymaga stania przy patelni. Cukinia daje soczystość, ziemniaki trzymają strukturę, a ser robi złoty, lekko ciągnący wierzch.
Najważniejszy krok jest prosty. Trzeba odcisnąć starte warzywa, bo cukinia ma dużo wody i bez tego zapiekanka wyjdzie zbyt miękka. Potem wszystko miesza się w jednej misce i piecze spokojnie, aż środek się zetnie.
Co trafi do środka
Wybierz jędrną, młodą cukinię z cienką skórką i bez miękkich końcówek. University of Minnesota Extension zwraca uwagę, że młodsze owoce są delikatniejsze, a przerośnięte mogą mieć twardszą skórkę i bardziej wodnisty miąższ, dlatego do zapiekanki najlepiej nadają się średnie sztuki zebrane przed przerostem, zobacz wskazówki o cukinii i letnich dyniach.
- Cukinia. Daje wilgotny, delikatny środek i łagodny smak, który dobrze przyjmuje zioła.
- Ziemniaki. Zagęszczają masę i sprawiają, że plastry lepiej trzymają kształt po upieczeniu.
- Cebula. Dodaje słodyczy i domowego aromatu bez potrzeby podsmażania.
- Jajka. Wiążą starte warzywa w zwartą zapiekankę.
- Żółty ser. Topi się w środku i rumieni na wierzchu.
- Bułka tarta. Wchłania część wilgoci i pomaga uzyskać sprężystą strukturę.
- Koperek. Rozjaśnia smak i dobrze pasuje do cukinii oraz ziemniaków.
- Majeranek, oregano i tymianek. Dają ziołowy, lekko pieczony aromat.
Jak zrobić zapiekankę z cukinii
- Rozgrzej piekarnik. Ustaw 180°C, grzanie góra-dół. Formę około 23 x 30 cm wyłóż papierem albo lekko natłuść i oprósz bułką tartą.
- Zetrzyj warzywa. Cukinię i obrane ziemniaki zetrzyj na dużych oczkach. Cebulę zetrzyj lub drobno posiekaj. Cukinię mocno odciśnij w czystej ściereczce.
- Wymieszaj masę. W dużej misce roztrzep jajka z olejem, czosnkiem, koperkiem, solą, pieprzem i ziołami. Dodaj warzywa, większość sera i bułkę tartą. Wymieszaj dokładnie.
- Przełóż do formy. Wyrównaj masę łyżką i posyp resztą sera. Warstwa nie powinna być zbyt gruba, bo wtedy środek będzie piekł się nierówno.
- Piecz do zrumienienia. Piecz 55-65 minut, aż wierzch będzie złoty, boki lekko odejdą od formy, a środek będzie ścięty. Jeśli używasz termometru, celuj w gorący środek.
- Odczekaj przed krojeniem. Zostaw zapiekankę na 10-15 minut poza piekarnikiem. Dzięki temu plastry będą równe i nie rozpadną się na talerzu.
Odciskanie robi różnicę
Cukinia wygląda niepozornie, ale po starciu puszcza sporo soku. Jeśli ten płyn zostanie w misce, zapiekanka będzie parować zamiast się piec. Środek zrobi się luźny, a spód może wyjść mokry.
Najprościej przełożyć startą cukinię na czystą ściereczkę, skręcić ją w sakiewkę i wycisnąć nad zlewem. Nie trzeba jej suszyć na wiór. Ma być wilgotna, ale nie ociekająca. Ziemniaki też warto lekko odcisnąć, zwłaszcza gdy są młode.
Bez podsmażania, z pełnym smakiem
Ten przepis nie wymaga osobnego podsmażania cebuli ani cukinii. Smak budują starte warzywa, zioła i ser, a długie pieczenie daje rumiany wierzch. Cebulę posiekaj drobno albo zetrzyj, wtedy zdąży zmięknąć i nie zostawi ostrych kawałków.
Jeśli lubisz wyraźniejszy aromat, dodaj dwa ząbki czosnku przeciśnięte przez praskę. Dobrze pasuje też szczypiorek zamiast części koperku. Nie przesadzaj z solą na początku, bo ser i bułka tarta też wnoszą własny smak.
Temperatura i bezpieczeństwo
Zapiekanka zawiera jajka, więc piecz ją do wyraźnie ściętego środka. FoodSafety.gov podaje bezpieczne temperatury dla potraw z jajek i zapiekanek w tabeli minimalnych temperatur. W domowej kuchni najlepszym sygnałem jest połączenie kilku oznak. Wierzch ma być złoty, środek sprężysty, a nóż wbity w centrum nie powinien wynosić surowej masy.
Jeśli forma jest mniejsza i warstwa grubsza, dolicz 10-15 minut. Gdy wierzch rumieni się zbyt szybko, przykryj zapiekankę luźno papierem do pieczenia.
Zamiany bez utraty struktury
Żółty ser typu gouda możesz zamienić na cheddar, morski albo łagodną mozzarellę. Przy mozzarelli dodaj jedną łyżkę bułki tartej więcej, bo ser jest wilgotniejszy. Bułkę tartą da się zastąpić bezglutenową bułką tartą, ale wtedy sprawdź konsystencję masy przed przełożeniem do formy.
Do środka pasuje starta marchewka, kukurydza albo garść posiekanego szpinaku. Trzymaj jednak proporcje. Zbyt dużo dodatkowych warzyw rozluźni masę. Dla ostrzejszego smaku dodaj szczyptę chili lub wędzonej papryki.
Przechowywanie i odgrzewanie
Resztki ostudź i schowaj do lodówki w ciągu dwóch godzin. FoodSafety.gov podaje, że zapiekanki z jajkami można przechowywać po upieczeniu 3-4 dni, zgodnie z tabelą chłodniczego przechowywania żywności. Najlepiej kroić zapiekankę dopiero po schłodzeniu, jeśli planujesz porcje na później.
Odgrzewaj w piekarniku w 170°C przez około 15 minut albo na patelni pod przykryciem. Patelnie dają chrupiące brzegi, które często smakują nawet lepiej następnego dnia.
Podsumowanie
To warzywna zapiekanka na ciepło, dobra z jogurtowym sosem, surówką albo miską pomidorów. Smakuje też następnego dnia, gdy plastry można podgrzać na patelni do chrupiących brzegów.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy cukinię trzeba obierać do zapiekanki?
Młodej cukinii nie trzeba obierać. Skórka mięknie podczas pieczenia i pomaga utrzymać ładne zielone drobinki w przekroju. Starszą cukinię warto przekroić i usunąć gąbczasty środek z dużymi pestkami.
- Dlaczego zapiekanka z cukinii wychodzi wodnista?
Najczęściej winna jest nieodciśnięta cukinia. Po starciu przełóż ją na czystą ściereczkę i wyciśnij tyle płynu, ile się da. Dobrze działa też krótki odpoczynek po pieczeniu, bo masa wtedy się stabilizuje.
- Czym zastąpić bułkę tartą?
Możesz użyć drobnych płatków owsianych, kaszy manny albo bezglutenowej bułki tartej. Dodawaj zamiennik stopniowo, bo różnie chłonie wilgoć. Masa ma być gęsta i lepka, nie płynna.
- Czy zapiekankę można przygotować wcześniej?
Najlepiej zetrzeć i odcisnąć warzywa wcześniej, a masę połączyć tuż przed pieczeniem. Surowa mieszanka z jajkami i solą z czasem puszcza więcej płynu. Upieczoną zapiekankę możesz schłodzić i podgrzać następnego dnia.
- Jak przechowywać zapiekankę z cukinii?
Po ostudzeniu przełóż porcje do szczelnego pojemnika i wstaw do lodówki. Zapiekanki z jajkami według FoodSafety.gov najlepiej zużyć w ciągu 3-4 dni. Podgrzewaj je do gorącego środka.
- Z czym podać zapiekankę z cukinii?
Najprościej podać ją z sosem jogurtowym z czosnkiem i koperkiem. Pasują też pomidory z cebulką, sałata z winegretem albo kiszone ogórki. Jeśli chcesz bardziej sycący obiad, dodaj pieczone ziemniaki lub kromkę dobrego chleba.
